{"id":19535,"date":"2022-09-09T01:50:55","date_gmt":"2022-09-09T03:50:55","guid":{"rendered":"http:\/\/lki.lt\/?p=19535"},"modified":"2022-09-09T01:50:55","modified_gmt":"2022-09-09T03:50:55","slug":"geolingvistikos-centro-vadoves-prof-habil-dr-danguoles-mikulenienes-publikacija-tarmiskumo-bruozu-nomenklatura-nuo-tarminiu-pozymiu-prie-tarmiskumo-zymenu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lki.lt\/geolingvistikos-centro-vadoves-prof-habil-dr-danguoles-mikulenienes-publikacija-tarmiskumo-bruozu-nomenklatura-nuo-tarminiu-pozymiu-prie-tarmiskumo-zymenu\/","title":{"rendered":"Geolingvistikos centro vadov\u0117s prof. habil. dr. Danguol\u0117s Mikul\u0117nien\u0117s publikacija \u201eTarmi\u0161kumo bruo\u017e\u0173 nomenklat\u016bra: nuo tarmini\u0173 po\u017eymi\u0173 prie tarmi\u0161kumo \u017eymen\u0173\u201c"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">This page is only available in <a href=\"https:\/\/lki.lt\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19535\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-lt\" title=\"Lietuvi\u0173\">Lietuvi\u0173<\/a>. <\/p><div class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]Kvie\u010diame susipa\u017einti su Lietuvi\u0173 kalbos instituto Geolingvistikos centro vadov\u0117s prof. habil. dr. Danguol\u0117s Mikul\u0117nien\u0117s publikacija \u201eTarmi\u0161kumo bruo\u017e\u0173 nomenklat\u016bra: nuo tarmini\u0173 po\u017eymi\u0173 prie tarmi\u0161kumo \u017eymen\u0173\u201c (<a href=\"https:\/\/www.zurnalai.vu.lt\/respectus-philologicus\/article\/view\/12716\/11395\">https:\/\/www.zurnalai.vu.lt\/respectus-philologicus\/article\/view\/12716\/11395<\/a>).<\/p>\n<p>Tarmi\u0161kumas esti susij\u0119s su tam tikrais tarmin\u0117s kalbos po\u017eymiais, i\u0161 kuri\u0173 gana da\u017enai galima atpa\u017einti kalbant\u012fj\u012f, t. y. numanyti, kad jis yra kitoks, nes kalba kitaip nei aplinkiniai, t.\u00a0y. priklauso kitai tarminei bendruomenei. Tradici\u0161kai manoma, kad tarmi\u0161kumas pirmiausia rodo tarmi\u0161kai kalban\u010dio \u017emogaus s\u0105sajas su vieta, t.\u00a0y. vietove, kurioje ta tarme kalbama ir i\u0161 kurios tikriausiai jis yra kil\u0119s.<\/p>\n<p>Spar\u010diai kintant tradicin\u0117ms tarm\u0117ms ir formuojantis regioniniams dialektams (regiolektams), pama\u017eu kinta ir tarmi\u0161kumo samprata. Multimodaliosios dialektologijos po\u017ei\u016briu, tarmi\u0161kumas jau apima ne tiek vietos, kiek, apskritai, erdv\u0117s matmen\u012f, \u012f kur\u012f \u012fkomponuota ir nema\u017eai sociolingvistini\u0173 kintam\u0173j\u0173: pavyzd\u017eiui, tarmi\u0161kai kalban\u010dio asmens lyties, am\u017eiaus, i\u0161silavinimo ir kt. Tam tikromis s\u0105lygomis (pavyzd\u017eiui, i\u0161 kaimo persik\u0117lus gyventi \u012f didmiest\u012f) vieta tampa visai nesvarbus tarmi\u0161kumo kriterijus, jei gyventojas nepakeit\u0117 savojo kalbinio kodo.<\/p>\n<p>\u0160iame straipsnyje nagrin\u0117jami keli garsiniai tarmini\u0173 tekst\u0173 fragmentai-stimulai, kurie parengti vykdant projekt\u0105 \u201eRegionini\u0173 variant\u0173 ir tariamosios bendrin\u0117s kalbos (kvazistandarto) sklaida XXI am\u017eiaus prad\u017eioje: percepcinis tyrimas\u201c. Jais remiantis siekiama sistemi\u0161kai \u012fvertinti sunkiau kalbos vartotoj\u0173 identifikuojamus tarminius blankiuosius po\u017eymius, kurie, net ir kintant tradicin\u0117ms (pa)tarm\u0117ms d\u0117l konvergencijos, divergencijos ar analoginio i\u0161lyginimo, vartotoj\u0173 kalboje i\u0161lieka ilgiausiai. B\u016btent jie da\u017eniausiai ir tampa esminiais skiriamaisiais regiolekt\u0173 tarmi\u0161kumo \u017eymenimis.<\/p>\n<p>Straipsnyje aptariama tarmini\u0173 po\u017eymi\u0173 nomenklat\u016bra \u2013 skiriamieji, b\u016bdingieji ir blankieji tarminiai po\u017eymiai \u2013 tam tikru mastu atitinka Johano Taeldemano pasi\u016blyt\u0105 trinar\u0119 tarmini\u0173 ypatybi\u0173 tipologij\u0105, ta\u010diau visi\u0161kai su ja nesutampa, nes pastaroji tarminius po\u017eymius vertina ne tiek i\u0161 pa\u010dios kalbos (resp. tarm\u0117s) sistemos, kiek i\u0161 vartotojo perspektyvos.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>This page is only available in Lietuvi\u0173. [vc_row][vc_column][vc_column_text]Kvie\u010diame susipa\u017einti su Lietuvi\u0173 kalbos instituto Geolingvistikos centro vadov\u0117s prof. habil. dr. Danguol\u0117s Mikul\u0117nien\u0117s publikacija \u201eTarmi\u0161kumo bruo\u017e\u0173 nomenklat\u016bra: nuo tarmini\u0173 po\u017eymi\u0173 prie tarmi\u0161kumo &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":19536,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-19535","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-naujienos"],"permalink_manager":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lki.lt\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lki.lt\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lki.lt\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lki.lt\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lki.lt\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19535"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lki.lt\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19537,"href":"https:\/\/lki.lt\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19535\/revisions\/19537"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lki.lt\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lki.lt\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lki.lt\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lki.lt\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}